Białka mleka krowiego to jeden z najczęstszych czynników wywołujących alergię u niemowląt i małych dzieci.
Najlepszą opcją dla małych alergików jest jak najdłuższe karmienie mlekiem matki, a jeśli nie ma takiej możliwości niemowlęta uczulone na białko mleka krowiego otrzymują specjalnie przetworzone mleko modyfikowane tzw. hydrolizaty. Mieszanki te zawierają zhydrolizowane białka mleka - hydroliza jest to proces enzymatyczny, w którym białka mleka, które mają długie łańcuchy są cięte na krótsze łańcuchy, o mniejszych właściwościach uczulających. Dzięki temu ich zdolności wywoływania reakcji są zredukowane, a układ odpornościowy zazwyczaj nie reaguje na te cząsteczki. Dlatego w większości przypadków takie hydrolizaty nie wywołuje objawów alergii u dzieci z alergią na białko mleka. Ale nie zawsze jest tak kolorowo.
Czy alergia na Nutramigen lub Bebilon Pepti jest często spotykana?
“Odsetek reakcji alergicznych na preparaty mlekozastępcze typu hydrolizatów może być bardzo wysoki i dochodzić do 19% “ (A.Zawadzka-Krajewska, 2006)
Jeśli objawy (np. zmiany skórne, wysypka, bóle brzuszka i brzydkie kupki) utrzymują się cały czas pomimo stosowania hydrolizatu, najpierw warto poszukać innych przyczyn np. inne składniki diety lub alergeny w otoczeniu (kurz, kosmetyki, sierść zwierząt). Upewnij się także, że dziecko nie otrzymuje mleka krowiego w żadnej innej postaci (a także mleka innych gatunków zwierząt), ponieważ przy silnej alergii mogą wystąpić objawy nawet przy narażeniu na śladowe ilości białek mleka i wtedy to nie jest “wina” hydrolizatu:
- nabiał (w tym masło)
- dodatki białka mleka do wędlin, pieczywa, ciast i innych gotowych produktów
- zwracaj uwagę na takie zapisy składzie jak mleko, mleko proszku, serwatka, białka mleka, kazeina, laktoglobuliny
- obecnie wszelkie alergeny pochodzące z mleka muszą być na etykiecie wytłuszczone, co ułatwia znajdowanie produktów bezpiecznych dla dziecka
- najbezpieczniej i najzdrowiej jest gotować samemu, a produkty gotowe ograniczyć do takich o maksymalnie prostych składach
Jeśli jednak pomimo stosowania wszystkich zasad (patrz też poradnik alergika) dziecko wciąż ma objawy alergii, można zacząć podejrzewać mieszankę mleczną.
Jakie mogą być objawy alergii na Nutramigen lub Bebilon Pepti?
Podobnie jak w przypadku innych alergenów uczulenie* na Nutramigen lub Bebilon Pepti może pojawić się już w ciągu kilku dni od rozpoczęcia stosowania, a czasem żeby było nam rodzicom trudniej odkryć przyczynę - dopiero po kilku tygodniach.
Objawy alergii na hydrolizaty mleczne mogą być takie same jak przy innych alergiach pokarmowych:
- skórne – szorstkie plamy, wysypka, pokrzywka
- przewód pokarmowy – biegunki, śluz w kale lub nawet nitki krwi, ulewanie, wymioty
- inne objawy – infekcje dróg oddechowych, katar, uszu, skurcze oskrzeli,
- ekstremalnie rzadkie przypadki – wstrząs anafilaktyczny
Co robić jeśli podejrzewasz, że Nutramigen lub Bebilon Pepti wywołują alergię?
Porozmawiaj z lekarzem o swoich wątpliwościach. W przypadku uczulenia na Nutramigen czasem lekarze zalecają zmianę na Bebilon Pepti i na odwrót – w niektórych przypadkach może to pomóc, ponieważ te mleka są hydrolizatami dwóch różnych frakcji białek – kazeiny i białek serwatkowych.
W cięższych przypadkach lekarz może na próbę (początkowo na kilka tygodni, w celu zaobserwowania jak dziecko zareaguje na zmianę mleka) przepisać mieszankę elementarną, zawierające tylko wolne aminokwasy. Są to np. Neocate, Nutramigen Puramino lub Elecare. Mieszanka taka teoretycznie nie powinna wywoływać reakcji alergicznej u dzieci z alergią na białka mleka. Z tego co się orientuję, lekarze przepisują te mieszanki niezbyt chętnie i raczej w ciężkich przypadkach alergii. Mieszankę elementarną stosuje się także jeśli po podaniu hydrolizatu kazeiny (Nutramigen) lub hydrolizatu białek serwatkowych (Bebilon Pepti) wystąpiły reakcje wstrząsowe lub inne gwałtowne reakcje. Są to sytuacje wyjątkowo rzadkie, jednak mogą mieć miejsce u dzieci z bardzo silną alergią na białka mleka. Mieszanki Neocate i Nutramigen Puramino są dostępne w Polsce, natomiast mieszankę Elecare można sprowadzić z zagranicy. Takie mieszanki elementarne są podawane pod kontrolą lekarza, nie podaje ich się „w razie czego”, zawierają one wolne aminokwasy i inne ich składniki pokarmowe (tłuszcze, cukry) także są dostępne w formie rozłożonej. Podawanie takiej mieszanki „rozleniwia” organizm gdyż nie musi on trawić złożonych białek i innych składników pokarmowych. Dlatego nawet jeśli bardzo Was korci żeby podać dziecku taką mieszankę, gdyż pozornie wydaje się to idealnym rozwiązaniem przy silnych alergiach pokarmowych, nie róbcie tego bez ścisłych zaleceń lekarza.
Po zmianie mleka stopniowa poprawa pojawia się zwykle w ciągu kilka dni, ale może potrwać to trochę dłużej, szczególnie jeśli początkowo miesza się nowe mleko z poprzednim, bo dziecko nie toleruje smaku nowego mleka.
Pamiętam jak Aleks miał okres strasznej wysypki, byłam załamana, a przyczyna wciąż była nieznana, miałam wrażenie że uczula go wszystko, wszystkie pokarmy. Zastanawiałam się już nad zmianą mleka na mieszankę elementarną, aż nagle przypadkowo odkryłam że uczulał go płyn do kąpieli – który wcześniej bardzo dobrze tolerował. Podrażniona tym płynem skóra potem w ciągu dnia gorzej reagowała i wciąż pojawiała się wysypka. Po zmianie płynu oczywiście nadal pojawiały się wysypki na tle alergii pokarmowej, ale przynajmniej nie było to uczulenie na „wszystko” tak jak przez chwilę mi się wydawało.
Powtarzam to często, ale naprawdę pamiętajcie o tym – wysypka u niemowlaka czy małego dziecka to nie zawsze wina pokarmu – często jest to coś z otoczenia – kosmetyk, niewłaściwe ubranko, barwniki, chemia domowa. Dlatego zanim podejmiecie decyzję o zmianie mleka, przeprowadźcie całościową analizę wszystkich potencjalnych czynników uczulających.
Uwaga na nietolerancję laktozy
Oprócz alergii w trakcie stosowania hydrolizatów warto też zwrócić uwagę na nietolerancję laktozy. Nie ma ona nic wspólnego z alergią na białko mleka krowiego i stanowi znacznie mniej skomplikowany problem. Przebiega ona zazwyczaj w postaci objawów ze strony przewodu pokarmowego. Nutramigen nie zawiera laktozy, ale Bebilon Pepti zawiera. Więc jeśli przy stosowaniu Bebilonu Pepti utrzymują się objawy jelitowe, lekarz może zalecić zmianę mleka na Nutramigen. Czasem konieczne jest przeprowadzenie testów na nietolerancję laktozy.
*Oczywiście mowa tu jest o alergii na ich poszczególne składniki, a nie na preparaty same w sobie. Czynnikiem uczulającym mogą być tu zazwyczaj zhydrolizowane łańcuchy białek mleka.
